“Birdman” (2014) / Film Eleştirisi

 
Hakan T.Kalkan, 20 Ocak 2015, 5 Yorum
Kategori: FİLM ELEŞTİRİSİ
Etiketler:

birdman_oscar

2015 senesinin başlaması ile birlikte sinemada 2014’ün en iyileri seçilmeye başlandı. Bazı organizasyonlar kazananları açıklarken, bazıları da şimdilik sadece adayları açıkladı. 2014’ün öne çıkan filmlerinden birisi “Birdman” oldu. Geçen hafta 9 dalda Oscar adaylığı elde ederek bu başarısını devam ettirdi.

amores_perros_21grams_babil

Filmin Meksikalı yönetmeni Alejandro González Iñárritu‘nun son senelerin süper kahraman parodi film furyasında nasıl bir iş ortaya çıkaracağı soru işaretiydi. Filmin fragmanı da beklentileri yükseltecek düzeyde değildi. Alejandro González Iñárritu ile ilk olarak “Amores Perros“-2000 (Paramparça ‘Asklar-Köpekler’) filmi ile tanışmıştık. Farklı hikayeleri paralel anlatım içerisinde kesiştirmesi ile ortaya etkileyici bir film çıkmıştı. Sanatçı daha sonraki filmlerinde de bu tarzı korumaya devam etti (21 gram-2003 ve Babil-2006).

birdman-movie-cast

“Birdman” (Atmaca) filminin oyuncu kadrosuna bakalım: Michael Keaton, Edward Norton, Emma Stone, Naomi Watts ve Zach Galifianakis filmin ana oyuncu kadrosunu oluşturuyorlar. Bu isimlerden ilk üç ismin de süper kahraman film geçmişi olmasını tesadüf olarak değerlendiremeyiz. Özellikle Michael Keaton’ın 1989 ve 1992 senelerinde iki kez Batman kostümü giymiş olması filmin ana karakteri ile yeri geldiğinde benzerlikler taşıyabiliyor. Ana oyuncu kadrosunun kariyerinde “Birdman” filminin önemli bir rol oynayacağının altını çizmeliyim. Özellikle senelerdir akılda kalıcı performanslarını seyredemediğimiz Michael Keaton ve Edward Norton’un kariyerlerinde “Birdman” filmi çok özel bir yere sahip olacak. Ayrıca “Hangover” üçlemesi ile tanınan Zach Galifianakis’i kendi standartının çok üzerinde ciddi bir rolde seyrediyoruz. Zach Galifianakis’in yabancı basında aldığı övgülerin gereksiz şişirilmiş olduğunu düşünüyorum.

_MG_0817.CR2

Michael Keaton ve Edward Norton kesinlikle etkileyici oyunları ile filme sınıf atlatıyorlar. Peki bu iki oyuncunun yetenekleri bu seviyelere çıkabiliyorsa neden senelerdir seyirciler onlardan mahrum kaldı? Gişe filmlerinin çılgınlığında kendilerine şans bulamayan deneyimli aktörlerin senelerdir bağımsız sinemada da aradıklarını bulduğunu söyleyemeyiz. Sadece Edward Norton’un son senelerde Wes Anderson’un filmlerinde (Grand Budapest Hotel ve Moonrise Kingdom) canlandırdığı yan karakterden bahsedebiliriz. “The Grand Budapest Hotel” filmi de “Birdman” gibi Oscar Ödülleri’nde 9 adaylık elde etti!

Uzun seneler hatırlanacağına inandığım filmin konusu aslında çok kısa; seneler önce Birdman karakterini canlandırarak ünlü olan bir aktörün kendisini ispatlamak için bir oyunu Broadway sahnesine uyarlaması, yönetmesi ve oyuncu olarak da yer almasını anlatıyor. Bu olay çevresinde Riggan’ın (Michael Keaton) özel yaşamındaki başarısızlığı ve oyunu sahnelemek için yolunun kesiştiği insanlar ile olan mücadelesi anlatılıyor.

birdman4

(Yazının bundan sonrası SPOILER içerir!!!)

Riggan’ın Birdman karakteri ile elde ettiği başarı 1992 senesinde çevirdiği serinin üçüncü filmi ile sona ermiştir (1992 senesi Michael Keaton’ın Batman’i ikinci ve son kez canlandırdığı senedir!). Riggan’ı herkes Birdman olarak tanımaktadır. Birdman’in Riggan’ın hayatındaki baskınlığı artık Riggan’ı yönlendiren bir iç sese bile dönüşmüştür. Bununla kalmamakla beraber Riggan hayatı bazen süper kahraman gibi yaşamaktadır! Objeleri hareket ettirmek veya gökyüzünde uçmak gibi. Riggan dışarıdan ne kadar normal gözükse de bir hayal dünyasını kimseye anlatmadan ve yansıtmadan yaşamaktadır. Onu bu dünyadan çıkartacak yol ise Broadway’e taşıdığı oyundur. Seçtiği oyun ise seneler önce onun oyunculuğunu beğenen Raymond Carver’ın “What We Talk About When We Talk About Love” isimli oyunudur. “Ben bir sanatçıyım, Birdman’den fazlasıyım”ı ispatlamak için oyunda oynamanın yanında yöneten de kendisidir. Hem de bu projenin onu maddi olarak bitirme riskine rağmen…

BM1215

Bu süreçte Riggan’ı eski karısı ve kızı Sam (Emma Stone) yalnız bırakmazlar. Onların Riggan’ın yanında olmaları Riggan’a senelerce yüzleşemediği gerçekleri daha çok hatırlatmaktan öteye gitmez. Uyuşturucu sorunundan arınmaya çalışan günümüzün dijital gençliğinin simgesi Sam de başarısızlığını senelerce yaşayamadığı “baba” eksikliğine bağlamaktadır. Riggan’ın oyunda da yer verdiği sevgilisi ile olan ilişkisi tükenmişlik kokmaktadır. Bu beraberliğin geldiği nokta; “ihtiyaçtan başlayan bir ilişki” olmasından mı yoksa Riggan’ın özünün “bu” olması mıdır, buna sizler de seyrederken karar vereceksiniz.

Diğer konulara değinmeden Riggan’ın Broadway’de nasıl karşılandığına bakalım. İlk oyun öncesi aksaklıklar ile dolu yapılan üç provaya şahit oluyoruz ama aksaklıklara rağmen seyircinin oyunu taktir ettiği anlar görüyoruz. Film boyunca anlatılanlar beni Riggan’ın Broadway’de ispatlamak istediği “ben sanatçıyım” inadında haklı olduğuna ikna etti. “Sanatçı” kavramının yanında “eleştirmen”ler de filmden fazlasıyla nasibini alıyor. Eleştirmen oturduğu yerden olumsuz yazıları yazarken o beğenilmeyen insanlar risk alıp sahnede yerlerini alıyorlar mesajı filmde açıkça veriliyor.

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????

Film sırasında günümüzün popüler sinema ikonlarının adı sıkça geçiyor. Özellikle süper kahraman filmlerinde seyrettiğimiz oyuncular bu durumdan nasiplerini bolca alıyorlar. Bunun yanında sosyal medyanın hayatlarda edindiği yerin durumu filmde unutulmamış. Kara-mizah sınıfındaki bir film için günümüzün tüm yaptırım uygulayan tüketim araçları yaratıcı bir çerçevede filme yedirilmiş.

“Birdman”in en can alıcı tarafını söyleme zamanı geldi. Film baştan sona tek kamera akışında devam ediyor! Kamera gecişi sadece bir kez oluyor. Yaklaşık bir haftalık süreci bizlere gösteren filmin nasıl tek bir kamera açısı ile bunu anlattığını filmi seyretmeden anlamak neredeyse imkansız. Bu teknik sayesinde filmdeki zaman gecişleri başka bir hava yakalıyor. Kameranın bir sahneden bir sahneye doğru ilerlerken zaman kavramının olmamasının getirdiği sürpriz beklentisi beni eğlendirmeyi başardı.

Birdman11

Şimdiye kadar Riggan ve filmin çizgisini oluşturan ana unsurları aktarmaya çalıştım. Şunu açıkça söylemeyim ki buraya kadar aktardığım düşüncelerim halen filmin havasını anlatmaya yetmiyor. Filme esas dinamizmi Riggan’ın çevresindeki insanlar ile yaşadığı etkileşim getiriyor. Özellikle Broadway oyununa son anda katılan Lesley’in (Naomi Watts) erkek arkadaşı Mike’ın (Edward Norton) hayata bakışı ve yaptıkları filmde ilgi odağı olmayı başarıyor. Lesley’nin aynı zamanda oyunun baş kadın oyuncularından olması iki sevgilinin ilişkisini de bizlere sunuyor. Riggan’dan çok farklı sebeplere sahip olsalar da başka kayıp bir ilişkiye tanıklık ediyoruz. Bunun ana sebebini de yetenekli bir oyuncu olan Mike’ın umarsız tavırları oluşturuyor.

Filmde Riggan’ın eski karısı, kızı, sevgilisi ve oyunda yer alan diğer insanlar ile oluşturduğu kocaman bir kaybedenler kulübünü karşımızda buluyoruz. Böyle bir insan grubunun yaklaşık iki saat boyunca gerçekleştirdikleri dialoglar ise hayatın beklenmedik noktalarına ani bir tokat patlatmaya yetiyor. Bunu yaparken de asla ağdalı sahnelere sığınmıyor ve mizah seviyesini ince bir çizgi de devam ettiriyor.

BM1207

Gerçeküstü karakterler ile bir hâyâl dünyasının (!) parçası olmamızı sağlayan “Birdman” filmi kendine yakışır bir final ile bizleri selâmlıyor.

“Birdman” filminin gişe filmlerine alışık seyirci için pek cazip bir film olmadığı kabul ediyorum. Orijinal olmayan bir konu, orijinal bir servis ile bizlere sunuluyor. Ben filmi beğenerek izleyen birisi olarak, ilk fırsatta bir kez daha seyredeceğim. Tekrar seyrederken hayatın çok içerisinden anların bu sefer bana başka düşünceleri tetikleteceğine inanıyorum.

iyi seyirler…

birdman_cartoon_poster

Yorumlar

5 yorum yapılmış, Yorum yazın:
  1. CiNeMa CraZy
    24 Ocak 2015, 12:44 am

    Hakan Abi her zamanki gibi güzel bir eleştiri yazısı olmuş da abi niye Avengers Age of Ultronla alakalı herhangi bir haber göremiyoruz bir sürü yani olay oldu 2. fragman falan yayınlandı. Yanlış anlama abi sadece neden paylaşım yapmadığını merak ettim 🙁

    Üstelik Captain America Civil War’a Spider-Man’in de katılması gibi bi ihtimal var ama onunla alakalı bir paylaşım da yok .

  2. Hakan T.Kalkan
    27 Ocak 2015, 1:08 am

    @CiNeMa CraZy, teşekkür ederim. Haber çok, zaman yok 🙁

  3. CrowHalil
    03 Şubat 2015, 2:06 am

    Çok olumsuz tepkiler duymuştum film için.
    Film, filmi beğenmeyecek insanları eleştiriyordu. Eleştiri çok güzel olmuş abi. Ellerine sağlık !

  4. Birdman | Yeni Medya
    19 Şubat 2015, 4:19 am
  5. O.Apuhaner
    05 Mart 2015, 12:15 am

    Yazınız gerçekten filmi izlemeyenler için oldukça açıklayıcı ve doğru bir eleştiri. Ancak filmin hikayesi ve filmin içinde çok sır yer verilen metaforlar bu filmi Oscar adaylığı göstermiş diğer filmlerden çok başka boyuta taşıyor. İçinde yaşadığı o ufak gerilimler , her şeye rağmen ruh sağlığını koruyan bir adamın içine düştüğü sanat – para – aile üçgeni ve çok dikkatli izlendiğinde fark edilecek ufak tefek iğnelemeler felsefik alt yapısı vs. filmi bambaşka bir boyuta taşımış. İlk izlediğimde ” Evet ! İşte modern Shakespeare.” dedim. Modern , alegorik ve tamamen bağımsız. Sanırım hayatıma işleyen 2-3 filmden biri. Tek olumsuz eleştirim filmin istenilen yönde ilerlememesi. Ya da beklenilen yönde diyeyim daha doğru olur. Filmin finali muazzam , kızının da babasından altta kalır yanı olmadığını keşke finalden daha önce görmüş olsaydık. İdealize etmektense filmin bende eksik bıraktığı yönleri görmeye gayret ediyorum. Filmin sonu muhteşem bir geri dönüş ve sımsıkı bir aile bağı ile bittiyse de Broadway’de en az Riggan’ın kadar iş gören Mike’in de finalini merak ettim doğrusu. Yine de aldığı Oscar’ların hakkını fazlasıyla vermiş İMDB’nin : 8’lik filmi olarak Sinema Tarihine bir şekilde adını kazıdı Birdman.

Yorum yazın:

İsim *

Email (görünmeyecektir) *

Websitesi

Sayfa Arama Motoru

Kategoriler

Arşivler

Dost Sayfalar